Yat & Denizcilik
Fastnet 1979: Denizcilik Tarihinin Kırılma Noktası
303 tekne yola çıktı; yalnızca 86'sı bitirdi. 1979 Fastnet Yarışı'nın 11 Ağustos fırtınası, yarış yelkenciliğini kökten değiştirdi.
13 Ağustos 1979, Celtic Denizi. Gece yarısını geçmiş. Fırtına Beaufort 11'e dayandı —şiddetli fırtına, 70 knot rüzgar, 9 metreyi aşan dalgalar. O gün yola çıkan 303 teknenin yarısı bir şekilde yelken indirememiş, alabora olmuş ya da terk etmek zorunda kalmıştı. Birkaç tekne bir geceyi kırk sekiz kez alabora geçirdi. Sabah olduğunda 15 yelkenci ve 6 kurtarma personeli hayatını kaybetmişti; bu güne kadar modern yarış yelkenciliğinin en ölümcül gecesiydi.
Fırtına Öncesinde: Hiçbir Şey Belli Değildi
Yarış 11 Ağustos'ta Cowes'tan başladı —normal koşullar, Güneybatı İngiltere kıyısı boyunca batıya ilerleyiş, ardından İrlanda güneyindeki Fastnet Kayalığı'nı dönüp geri dönüş. Avrupa'dan atlatılan bir düşük basınç sistemi beklenenden hızlı ve güçlü geldi. Meteoroloji bültenlerinde uyarı varken bile öngörülen fırtına kuvveti, gerçek olanın çok altında kaldı. Tekneler açık denizde kıstırıldı.
Kurtarma operasyonu İngiliz Deniz Kuvvetleri, sahil güvenlik birimleri ve sivil gemilerin koordinasyonuyla yürütüldü. Barış döneminin en büyük deniz kurtarma harekâtı olarak tarihe geçti. Hayatta kalanların bir bölümü filikada, bir bölümü alabora tekne gövdesinde saatlerce bekledi.
Fastnet 1979'dan önce offshore güvenliği kaptanın sezgisine bırakılmıştı. Sonrasında kural kitabı yazıldı.
Soruşturma ve Kuralların Yeniden Yazılması
Yarışın ardından kapsamlı bir soruşturma başlatıldı. Tekne tasarımından mürettebat eğitimine, emniyet donanımından meteoroloji bildirim sistemlerine uzanan geniş bir alanda standartlar yeniden belirlendi. Alabora stabilitesi hesapları zorunlu hale geldi; can yeleklerinin akredite test standartlarına uyması şart koşuldu; jackline (güverte halatı) kullanımı sistemli biçimde yaygınlaştı. Telsiz ve EPIRB gereklilikleri sıkılaştı.
John Rousmaniere'in kaleme aldığı Fastnet, Force 10 kitabı bu felaketi hem kronolojik hem teknik hem de insani boyutlarıyla belgeledi. Eser, denizcilik kütüphanelerinin zorunlu başvurusu oldu; çünkü felakete dönüşen şey yalnızca hava değil, büyük dalgalarda tekne stabilitesine dair yanlış varsayımlardı.
Tekne Tasarımına Etkisi
1979'daki teknelerin bir kısmı teorik olarak güvenliydi. Su, teoriyle ilgilenmiyor.
Fırtınadan en çok yara alanlar, o dönemde popüler olan hafif, geniş, düz dipli tasarımlardı. Alabora stabilitesi ile ağırlık dağılımı arasındaki denge, kaosun ortasında acı biçimde test edildi. Soruşturma bulguları, dar ve derin gövdeli teknelerin aynı koşullarda daha iyi performans sergilediğini gösterdi. Bu, 1980'lerde offshore tasarım anlayışını geri döndürdü; yarış tekneleri yeniden derin etekli, kılçık omurgalı biçimlere yöneldi.
Fastnet 1979, denizin ne zaman bağışlamayacağını hatırlattı. Her yarış, her sezon bu hafızayı taşımalı. Bugün bir offshore yarışına çıkan mürettebat, o geceyle hesaplaşılarak yazılmış kurallara güveniyor. Bu borcu bilmek, denizciliğe saygının başlangıcıdır.