Gastronomi
Brda'nın Uzun Hafızası
Slovenya'nın İtalya sınırındaki Goriška Brda tepelerinde Kristančič ailesi, Rebula üzümünü 1820'den bu yana aynı toprağa bağlı tutuyor. Movia'nın turuncu şarabı bir trendden değil, uzun bir geleneğin içinden geliyor.
Goriška Brda'ya ulaşmak için coğrafyadan çok bir kavramsal sınırı geçmek gerekiyor: İtalya'nın Collio bölgesi ile Slovenya'nın Brda'sı aynı killi kireçtaşı toprak üzerinde, aynı güneş açısında ve çoğu zaman aynı üzümlerle çalışıyor. Aralarındaki sınır 1947 barış antlaşmasının kalemi tutanların kararıyla çizildi — coğrafya bu çizgiyi tanımıyor, toprak da. Şarap üreticileri ise onu ya yok sayar, ya da kabullenerek çalışır.
Bu sınırın Slovenya tarafındaki en köklü isimlerden biri Kristančič ailesi. Movia'nın bugünkü sahibi Aleš Kristančič, 1820'de kurulan aile bağını devralmış; önceki nesiller de aynı tepelerde, aynı üzüme bakmış. Bu süreklilik turistik bir miras söylemi değil — Aleš'in mahzeninde aldığı her kararın arka planında bu hafıza duruyor.
Kabuğuyla Birlikte
Movia'nın en tanınan şarabı Rebula, bölgenin yerli beyaz üzümünden geliyor. Aleš bunu kabuklarla birlikte uzun süre — zaman zaman altı aya yakın — maserasyon yaparak işliyor. Sonuç turuncu ya da amber rengi diyebilirsiniz; rengi tarif etmeye çalışmak, tanımın şarabın önüne geçme riskini taşıyor. Asıl mesele renk değil, o rengin arkasındaki karar: fermentasyon sırasında eklemeyeceğin şeylerin listesi ve kontrolü bırakacağın an.
Turuncu şarap 2000'lerin ortasından itibaren bir moda etiketine dönüştü; şişe tasarımları değişti, restoran menüleri doldu. Ama Movia bu etiketin çok öncesinden geliyor — Aleš'in babası Mirko bu yöntemi natürel şarap terminolojisi yerleşmeden önce uyguluyordu. Bunu söylerken savunmacı değil, huzurlu: bu yöntem anlatılardan bağımsız, zaten böyleydi.
Turuncu şarap bir trend olarak gelip geçer; Brda'da ise öteden beri böyle yapılıyor.
Rebula'nın tadı ilk kadehte çoğu zaman şaşırtır — önce bir direniş, ardından yavaş bir açılım. Taze limon kabuğu ve badem değil; daha köklü, daha kuru, zaman zaman tuzlu mineral bir çizgi. Killi toprağın kendi imzası bu. İyi bir kadehi bırakmak zor; başladığı yerde bitmiyor.
Pivo Rosso, Movia'nın kırmızıları arasında dikkatimi en çok çekeni. Merlot ağırlıklı; ama bu Merlot'nun önünde duran şey toprak. Slovenya sınırında bu üzümün çalıştığı koşullar Bordeaux'dan belirgin biçimde farklı: iklim daha sert, olgunlaşma daha yavaş, tanen daha keskin çerçeveler çiziyor. Aleš bu stresi yumuşatmak yerine şarabın içinde bırakıyor. Bunu doğru bulurum.
Geçen yıl öğrenme defterime bir not düştüm: Slovenya şaraplarını sistematik olarak az takip ediyorum, Rebula ve Movia'yı bir eksen olarak keşfetmek gerekiyor. Movia bu açığı kapatmak için başlanacak en mantıklı adres. Buradan Štajerska'nın Šipon'una, Istria'nın Malvazija'sına uzanan bir harita çizebilirsiniz; ama haritanın bu kuzeybatı köşesi, Brda tepeleri, en az anlatılan en tutarlı yerdir. Aleš'in şişelerini bulmak çaba gerektiriyor — dağıtım dardır, büyük mağazalarda seyrek görünür. Bu darlık bir gün değişirse, bir şeyler de değişecek.