Moda
Van Noten: Moda Dünyasında Kim Söz Alıyor?
Emeklilik kararından bu yana ilk kez bu kadar açık konuşan Dries Van Noten, Cultured Magazine'e verdiği röportajda modanın bugünkü sürücüsünün sanatçı mı yoksa kapitalist mi olduğunu soruyor.
Dries Van Noten, Mayıs 2024'te çizim masasını bıraktı. Onun tabirince bu bir kaçış değildi: kendi masasında, kendi yazısıyla yazdığı bir mektuptu, Instagram'da paylaşılan bir klipte elin kalemi tuttuğu görüntü. Minimalist bir bildirim, ama çok düşünülmüş bir biçimde. 2025'te Venedik'te kuracağı vakıf için kamuoyuna ilk kez konuştu. Bu ay Cultured Magazine'de yayımlanan röportaj ise farklı; daha serinkanlı ve daha sert.
Açgözlülük Hızlandırır, Güzellik Bekler
Cultured'ın 'İndulgence' sayısı için Van Noten'dan hayatında ve işinde açgözlülüğün izini sürmesini istediler. Cevapladı: 'Bugünün dünyası güzellikten çok açgözlülük tarafından şekillendirilmiş gibi hissettiriyor.' Ve ekledi: 'Açgözlülük hızlanır. Güzellik ise acele etmeni istemez; aceleniz varsa onu kaçırırsınız.' Bu iki cümle, emeklilik kararının ardındaki gerekçeyi önceki röportajlardan çok daha net ifade ediyor.
Van Noten moda endüstrisinin bugünkü sürücüsünün kim olduğunu da soruyor: 'Sanatçılar mı, kapitalistler mi?' Bu soru retorik değil. 40 yıl boyunca büyük gruplara bağlanmayı reddeden, hisse senedi piyasasına girmeden kendi evini koruyan biri için bu, pratik bir gözlem. The Puig Group'a satış 2018'de gerçekleşti — ama Puig, Van Noten'ın yaratıcı kararları üzerinde belirgin bir baskı uygulamadı. Yine de o masada oturmak, 35 yıl boyunca tek başına yürütmekten farklı.
Zanaat İnsan Elinde Kalır
Van Noten teknoloji karşıtı değil — bu konuda dikkatli. Ancak insanın üretime kattığı şeyin taklide dirençli olduğunu savunuyor: 'Teknoloji kötü olduğu için değil, insan ellerin getirdiği bir şey var ki kopyalanamıyor.' Bu görüşü, tam da Paris Haute Couture Haftası öncesinde değerlendirmek anlamlı. Couture'ün varlık gerekçesi bu kopyalanamayan şeyi korumak değil mi?
Van Noten'ın sorusu nettir: Modanın bugün söz sahibi olması gereken kim — sanat mı, piyasa mı?
MoMu'daki Antwerp Altısı retrospektifiyle birlikte düşününce Van Noten'ın bu röportajı daha keskin okunuyor. Kırk yıl önce bir kamyonetle Londra'ya giden altı tasarımcının ortak paydası, piyasa hesabı yapmadan var olmak isteyen bir zanaat taahhüdüydü. O taahhüdü kim bugün devam ettiriyor, kim satıyor — bunlar Van Noten'ın sormaya devam ettiği sorular. Cevap vermekten hâlâ kaçınıyor. Bu da kendine özgü bir tutum.
Röportajın tam metni Cultured Magazine'in Haziran 2026 sayısında ve dijital arşivinde yayımlandı.