Sanat & Müzayede
Sotheby's Londra Haziran Müzayedesi: Rekor Yok, Ama Kadın Sanatçılar Var
Londra'nın Haziran satışları 84 milyon dolarda kapandı. Patlama yok — ama satış listesi, piyasanın hangi sanatçılara güvenmeye başladığını ele veriyor. Lâl Ergin rakamların arkasına bakıyor.
Müzayede odasının sessizliği aldatıcıdır. Çekiç düşerken salondaki hava baskı gibi değişir; ama asıl kararlar çok daha önce, katalog toplantılarında ve özel görüşmelerde verilmiştir. Sotheby's Londra'nın Haziran satışları da bu anlamda sürpriz üretmedi — üretmesi de beklenmiyordu.
Satış listesinin başında Lewis Koleksiyonu'ndan müze kalitesinde işler vardı: Klimt, Schiele, Modigliani, Bacon ve Freud. Bu isimler müzayede odasının 'güvenli limanı' — üstleri bilinir, fiyatları öngörülebilir. Monet'nin 1904-1909 arası nilüfer tablolarından biri 30-40 milyon sterlin tahminiyle listeye girdi; Peter Doig'in 'Cabin Essence'ı ise 10-15 milyon sterlin aralığındaydı. Büyük isimler, büyük rakamlar — ama piyasanın gerçek barometresi bunlar değil.
Asıl Ölçüt: Ortadaki İsimler
Bir müzayedenin sağlığını üst tahminde satılan birkaç lot değil, orta kuşağın tahminlere ulaşıp ulaşmadığı gösterir. Bu Haziran'ın çarpıcı verisi şu: kadın sanatçılara ait lotların satış oranı, erkeklere oranla daha yüksekti. Artnews'in raporuna göre, kadın sanatçılar bu satışı 'kurtaran' isimler oldu. Bu gözlem alkış istiyor gibi görünebilir; ama piyasanın ahlakından değil, koleksiyoner davranışındaki gerçek bir kayıştan kaynaklanıyor.
Bu kayış anlaşılabilir. Son beş yılda, başta Amerika ve Avrupa olmak üzere, büyük kurumsal koleksiyonlar 'eksik temsil edilen' sanatçılara yönelik satın alma politikalarını güncelledi. Bu alanın artık ikincil piyasaya yansıması geç bile kaldı.
Piyasanın ahlakını değil, koleksiyoner davranışındaki gerçek bir değişimi okuyorum.
Satılmayanın Dili
Çekiç düşmediğinde müzayede salonu çok daha ilginç bir belge üretir. Hangi işlerin 'pass' edildiği — yani müzayede öncesinde geri çekildiği ya da tahmininin altında kaldığı — o dönemin gerçek güç haritasını verir. Bu Haziran'ın 'pass' listesine erişemiyorum; ama yüzde seksenbeşlik satış oranı, yaklaşık yüzde onbeşin bir yere gidemediğini de söylüyor. Kim, neden çekildi? Bu soruların yanıtı yalnızca müzayede evinin iç yazışmalarında.
Piyasa haberi yazmaktan her zaman çekinirim; çünkü rekor fiyat haberinin altında, o fiyatı belirleyen telefon görüşmeleri, garantiler ve dealer'larla yapılan ön anlaşmalar görünmüyor. Müzayede odasındaki heyecanın çoğu sahnedir. Ama Londra Haziran satışlarının bu kez bana söylediği şey, sahnelenmemiş: kadın sanatçı işlerinin güveni piyasada fiilen yerleşmeye başladı. Bu bir devrim değil, ama bir başlangıç sayılabilir.