Sinema
Apichatpong'un Sri Lanka Rüyası: Jenjira's Magnificent Dream
Apichatpong Weerasethakul bu yıl Tilda Swinton ve Uncle Boonmee oyuncularıyla Sri Lanka'da film çekti.
Bir Thai dul, kocasının küllerini Sigiriya'da saçmak için Sri Lanka'ya geliyor. Bu kadar. Apichatpong'un senaryolarını özetlemeye çalışmak her zaman bu kadar yetersiz görünüyor — çünkü o olay örgüsü değil, deneyim tasarlıyor. Jenjira'nın yolculuğu başlayınca zaman ve mekân gevşiyor, farklı çağlar iç içe geçiyor.
Filmin Sri Lanka ile bağı sadece dramatik değil, düşünsel. Arthur C. Clarke son on yıllarını Sri Lanka'da geçirdi ve orada öldü. Apichatpong, Clarke'ın Cennetin Çeşmeleri romanından ilham aldığını söylüyor — Sigiriya yakınlarına kurulmuş bir uzay asansörü anlatan kitap. Bu referans filmi bilim kurgu yapmıyor; ama 1970'lerin bilim kurgu estetiğine — soruları cevaplardan önemli sayan, ciddiyetini kaybetmemiş o türe — samimi bir selam gönderiyor.
Tilda Swinton: Apichatpong'un Sabit Değişkeni
Memoria'da (2021) Swinton'ı ilk kez bir Apichatpong filmine sokmak cesur bir karardı: Kolombiya'da, İspanyolca, Batılı bir oyuncuyla. O film Batı izleyicisi için 'erişilebilir' görünen ama içinde tamamen yabancı bir zaman anlayışı barındıran bir yapıttı. Swinton o yabancılığın içinde eritildi.
Jenjira's Magnificent Dream'de Swinton yeniden bu araf noktasında. Başrolde Jenjira Pongpas var — Apichatpong'un onlarca yıllık iş arkadaşı, Uncle Boonmee'den beri filmografisinin vazgeçilmez yüzü. Yanında Sakda Kaewbuadee da var. Swinton bu tanıdık evrene yabancı bir öğe olarak giriyor. Apichatpong bu kimyayı kullanıyor.
Apichatpong karakterlerini ölü ve diri, geçmiş ve gelecek arasındaki o mekânsız alana taşıyor. Orası için bir harita yok — sadece duygu var.
Güneydoğu Asya sineması son yıllarda dünyada giderek daha fazla görünür hale geldi — ama bu görünürlük eşitsiz. Tayland, Filipinler, Vietnam ve Endonezya'dan filmler zaman zaman Cannes ya da Venedik'te yer buluyor; dağıtım her zaman sorunlu kalıyor.
Fondazione Prada Film Fund'ın bu üretimi desteklemesi dikkat çekici. Moda evlerinin sanat-sinema kesişimindeki varlığı son yıllarda arttı; Prada'nın bir film fonu oluşturması bu trendin en somut örneği.
Film henüz prodüksiyon aşamasında; festival rotası belirsiz. 2026 Venedik ya da 2027 Cannes en olası adresler. Ama Apichatpong filmlerinin festival rekabetinden bağımsız bir değeri var — çünkü o sinemanın ne olabileceğini hatırlatıyor.