Gastronomi
Öküzgözü Tablo Başında Bir Kimlik Sorusu
Elazığ'ın volkanik topraklarında yetişen Öküzgözü ve Boğazkere, dünyaya kendini anlatmak için bir üreticinin kararlılığından başka bir şeye ihtiyaç duymuyor.
Elazığ'ın bağlarında, kalkerli ve demir-oksitli toprakta yetişen Öküzgözü, tahıl gibi açık ve nar gibi geç renkli bir üzümdür. İlk şişeyi açtığınızda burnunuza gelen şey bir Pinot Noir'ın zarif kırmızı meyvesi değildir; daha topraksı, biraz kazınmış kiremit, biraz güneşte kurumuş vişne ve altında hafif kuru ot notu. Bunlar Burgundy'de ya da Toskana'da olmayan şeyler.
Bu üzümün problemi lezzeti değil, taşındığı hikayedir. Yıllarca Öküzgözü, kendi karakterini öne çıkarmak yerine tanıdık Avrupa şaraplarına benzemeye çalışan bir şişeleme anlayışıyla dünyaya sunuldu. Ağırlıklı olarak orta boy meşe fıçıda uzun vadeli olgunlaştırma, üzümün kendine özgü demir grisi ve nar ekşisi notlarını bastıran vanilya ve kavurma tat bıraktı. Girişimci üreticilerin fıçıyı kısaltıp üzümü konuşturduğu noktada ise tablo değişti.
Kimlik Savaşı: Üzüm mü, Marka mı?
Türk şarap sektöründe gerçek gerilim, kalite eksikliği değil. Gerilim, anlam eksikliği. Elazığ'ın bağlarında Öküzgözü'nü yetiştirenler binlerce yıllık bir üzüm mirasını taşıyor; ama o mirasın etikete dönüştürülmüş hali zaman zaman o kadar temkinli, o kadar uluslararası standartlara nazlanan bir dil konuşuyor ki üzümün gerçek kimliği görünmez olabiliyor.
Bir şaraba 92 puan vermek, bir şiire not vermek kadar saçma. Ama o şarabın nerede büyüdüğünü bilmeden içmek daha da saçma.
Bunun tersini yapanlar var. Kayra'nın Elazığ bağlarından gelen Vintage Öküzgözü serisi, üzümün meyve yapısını ölçülü bir meşe etkisiyle dengelemekle birlikte Öküzgözü'nün doğal keskinliğini bastırmaya çalışmıyor. Corvus, Bozcaada'daki deniz etkisini kendi lehine kullanan bir başka örnek. Farklı bölgelerden gelen farklı Öküzgözü yorumları düzenlenmiş bir tadımda yanyana konduğunda, bir üzümün nasıl konuştuğunu değil, bir toprağın nasıl konuştuğunu duymak mümkün hale geliyor.
Narince ve Beyazın Beklenmedik Derinliği
Öküzgözü'nün gölgesinde kalan Narince, Türkiye'nin en köklü beyaz üzümlerinden biri. Tokat'ın killi-kireçtaşı topraklarından gelen Narince'nin standart hali hafif tropikal ve narenciye; ama aynı üzümün kabukla kısa temasıyla ya da kvevri'de fermente edilmiş hali bambaşka bir zemin açıyor. Josko Gravner'ın Friuli'de kendi üzümleriyle yaptığını, Anadolu'da Narince ile denemeye başlayan üreticiler giderek artıyor. Sonuç her zaman uyumlu değil, ama bu denemenin kendi başına bir değeri var.
Türk şarabının dünyaya kendini anlatması için yabancı bir dilbilgisine ihtiyacı yok. Öküzgözü, Narince, Emir ve Papazkarası kendi dilleriyle konuşabiliyor; yeter ki üretici onları susturmaya çalışmasın.