Sinema
Venedik'e Üç Adam, Üç Oda: Fincher, Coen ve Schrader'ın Sonbaharı
David Fincher, Joel Coen ve Paul Schrader — üçü de Eylül'de Venedik'te. Üçü de karakterlerini bir mekâna, bir duruma, bir iç sese hapsediyor. Bu bir tesadüf değil, bir geri dönüş.
Jüri bu yıl Maggie Gyllenhaal'ın başkanlığında. Yanında Kaouther Ben Hania, Daniel Blumberg, Francesco Casetti, Xavier Giannoli, Shahrbanoo Sadat ve Johnnie To var. Giannoli ve To'nun aynı jüride bulunması ilginç: biri Fransız sanat sinemasının en güvenilir ustalarından, diğeri Hong Kong'un en üretken ve özgün kalabalık-kurgusunun mimarı. Program ne getirirse getirsin, bu jüri kutuplaşmayı sever gibi görünüyor.
Schrader'ın Odası
Paul Schrader'ın 'bir adam bir odada' serisi, Taxi Driver senaryo yazarlığından başlar; First Reformed, The Card Counter ve Master Gardener filmleriyle bugüne uzanır. The Basics of Philosophy bu serinin en yeni halkası: Jack Huston'ın canlandırdığı bastırılmış bir felsefe profesörü, geçmişten gelen suçluluğun izini taşırken kurbanı hayatına yeniden giriyor. Schrader bu formülü o kadar seviyorum ki diyebilir ki, artık formül olmaktan çıkıp bir üsluba dönüşmüş durumda. Öfkesi iç sese dönen, varoluşsal çıkmaz içinde dönen erkek figürleri. Bu figür sinemanın en klasik, en tehlikeli tiplerinden biridir: anlatı simpatisini talep ederken ahlaki çürümeyi meşrulaştırmaya yakın duran adam. Schrader'ın onunla ilişkisi eleştirel mi, sempatik mi — her filmde bu soru yeniden açılıyor.
Görüntü yönetimi bu kez Sean Price Williams'a emanet. Good Time ve Aftersun'daki el kamerası enerjisi, Schrader'ın statik dünya anlayışıyla nasıl bir gerilim kuracak? Bu çarpışmayı görmek istiyorum.
Coen'in İskoç Gotik'i
Joel Coen, kardeşiyle ayrıldıktan sonra ilk solo filmi olan The Tragedy of Macbeth'i (2021) siyah-beyaz, neredeyse teatral bir çerçevede sunmuştu. Aradan beş yıl geçti. Jack of Spades, 1880'ler İskoçya'sında geçen bir Gotik gizem. Josh O'Connor, Frances McDormand, Lesley Manville ve Damian Lewis. Carter Burwell müziği, Bruno Delbonnel kamerası — bu ekip Coen kardeşler dünyasının çekirdek ekibidir. Ama burada tek bir Coen var. Macbeth deneyimi onun kendi sesini, kardeşiyle paylaşılan ortak sesin dışında bir yere taşıdı mı? Jack of Spades'i beklemenin en büyük nedeni bu soru.
Fincher'ın 200 Milyon Dolarlık Kanlı Bir Şaka
The Adventures of Cliff Booth ise kategoride yalnız. Brad Pitt ve Timothy Olyphant, Once Upon a Time in Hollywood'un (2019) karakterlerini Tarantino'nun kaleme aldığı yeni bir senaryoda sürdürüyor. 200 milyon dolarlık bütçe; Kasım'da IMAX, Aralık'ta Netflix. Fincher bu projeye girişimi, daha önce hiç uğramadığı popüler-gösteri alanına bir adım olarak yorumlanabilir. Ama Fincher'ın popüler olduğu anlarda bile Zodiac ve Gone Girl'ün soğuk, mekanik hassasiyetini yitirmediğini hatırlamakta fayda var. Cliff Booth filmi, Venedik'te öngörülen en erken prömiyerlerden biri — ancak resmi onay bekleniyor.
Bu üç film farklı ölçek ve bütçede geliyor. Ama üçü de bir şeyi paylaşıyor: iç dünyayı, suçluluğu, geçmişin bastırılmasını ve bir mekânın içinde sıkışıp kalan bir adamı anlatıyor. Venedik bu yıl, dışarıya değil içeriye bakan sinemayı ödüllendirirse şaşırmam. Ve Maggie Gyllenhaal'ın tercihleri bunu destekler nitelikte görünüyor.