Sinema
Tozu Tutmak: Tsai Ming-liang Venedik'te
Weichen (Dust), 80 dakika, yarışma dışı. Tsai Ming-liang otuz beş yıldır aynı bedeni çekiyor — Lee Kang-sheng'in bedenini. Bu filmi anlamak için önce o ilişkiyi anlamak gerekiyor.
Yarışma dışı deniyor, sanki bu bir küçümseme. Tsai Ming-liang'ın Venedik 83'e getirdiği Weichen (Dust) için program notunda bu ibare duruyor: Out of Competition. Ama Tsai'nin herhangi bir festivaldeki varlığı — yarışmada ya da dışında — kendi zamanını dayatmaktan vazgeçmez. 80 dakika. Taipei ile İspanya'nın ortak üretimi. Ve yine Lee Kang-sheng'in bedeni.
Otuz Beş Yıl, Tek Bir Yüz
1992, Rebels of the Neon God. Tsai Ming-liang ve Lee Kang-sheng o günden bu yana ayrılmadı. Bu bir oyuncu-yönetmen ilişkisi değil — ya da sadece değil. Sinema tarihinde belki de benzersiz bir uzunlukta süren görsel bir soruşturma: tek bir bedenin yaşlanmasını, kırılmasını, ağırlaşmasını kamera önünde kayıt altına almak. The River'da Lee'nin boynu, Vive L'Amour'da salona çöken sessizliği, The Wayward Cloud'da bedeniyle su — ve şimdi, Weichen'de toz. Her film bir katalog sayfası değil; aynı sorunun yeniden sorulması: beden ne zaman anlam taşır?
Tsai'nin filmleri zaman içinde bir şeyi daha net hale getirdi: nesneyi değil, zamanın nesne üzerindeki izini çekmek.
Walker Serisinin Habercisi
Walker serisi bu dönüşümün habercisiydi. 2012'de başlayan o kısa film dizisinde Lee Kang-sheng Budist bir keşiş gibi saatlerce yavaş yürüyor — Hong Kong'un kalabalığında, Marsilya sokaklarında. Hareket var, ama tempolu bir anlatı yok. Tsai bu çalışmalarda keşfettiği şeyi Weichen'e taşıyor gibi görünüyor: toz hem fiziksel hem mecazi. Şehrin birikmesi, bedenlerin bıraktığı kalıntılar, belleğin gözle görülür artıkları.
Taipei-İspanya: Coğrafya Genişliyor
Tsai uzun yıllar sinemasını Taipei'nin apartmanlarına, kapalı su borularına, yıkılmaya terk edilmiş sinemalara kilitlemişti. Weichen'in Taipei-İspanya ortak üretimi olması bu coğrafyanın genişlediğini gösteriyor — Walker serisinin farklı şehirlerde çekilmesi gibi. İspanya buradaki rolünü nasıl üstleniyor: fon kaynağı mı, mekân mı, tematik bir gerilim mi? Eylül'e kadar cevap yok.
Venedik 83'ün yarışma salonu Daniel Craig'li, Robert Pattinson'lı, Herzog'lu. Oysa Lido'nun daha yavaş bir köşesinde Tsai Ming-liang, 80 dakika boyunca seyircisine başka bir şey soracak: sabır istiyor, dikkat istiyor. Sinema salonunun karanlığını kelimenin tam anlamıyla fiziksel bir araç olarak kullanan az sayıda yönetmenden biri bu. Weichen, yarışma dışı kaldığı için daha az önemli değil. Tsai'nin Lido'daki varlığı zaten başlı başına program.