Denis Côté'nin Sessiz Devrimi: Böbrekten Sonra Locarno

2023 Ağustosu'nda Denis Côté, bir arkadaşından böbrek aldı. Bu, on yılı aşkın süredir onu yavaşlatan, filmlerini daha da sıkıştıran, anlatılarındaki boşlukları belki de bilinçsizce derinleştiren hastalığın sonu oldu. Locarno 79'un ana yarışma listesi açıklandığında Côté'nin adını görmek, bir sağlık haberi gibi değil — bir dönüşün ilanı gibi hissettirdi.

Nobody's Violence, 17. uzun metrajı. Larissa Corriveau'nun canlandırdığı Mira, gizemli bir organizasyon adına çalışan, çaresiz insanlara ölüm sunmayı meslek edinmiş, yalnız bir kadın. Orman içinde yaşayan iki başka kaçkınla — hedonist, kuraldan bağımsız — karşılaşması onu dönüştürüyor. Ya da en azından o zamana kadar kapattığı bir kapıyı aralıyor.

Kenardaki İnsan Obsesyonu

Kağıt üzerinde distopik bir kurgu bu. Ama Côté'den beklenecek olan o değil. Adamın filmografisi baştan sona — Vic + Flo Ont Vu un Ours'daki ücra orman, Mademoiselle Kenopsia'daki boş kasaba, Curling'deki kapanık evcillik — insan figürünü toplumun kenarına yerleştiren, oradan içeriye bakmayı tercih eden bir çizgide ilerliyor. Nobody's Violence buna yeni bir koordinat ekliyor: bu kez kenarda olmak, bir seçim değil, iş tanımı.

Locarno ile ilişkisi uzun. 2005'ten bu yana festival onu defalarca bağrına bastı; 2010'da Curling'e En İyi Yönetmen Altın Leoparı verdi. O film, kızını dışarıdan, toplumdan, her türlü tehlikeden korumak için onunla kapalı bir dünyada yaşayan bir babanın hikâyesiydi. Kaçamama hali, şimdi farklı bir yüzle, farklı bir bedende geri dönüyor. Côté'nin sineması bu noktada tutarlılığı seçiyor — biçim değişiyor, obsesyon aynı kalıyor.

Böbrek nakli sonrasında bir kısa film çekti Locarno için — Days Before the Death of Nicky. Küçük, ama anlamlıydı: yönetmenin ayağa kalktığını, hâlâ film yapabileceğini kendine de ispat ettiği bir an gibi okundu. Nobody's Violence çok daha büyük bir iddia. On yıllık kısmi sessizliğin ardından ana yarışmaya dönmek, festivalin bu dönüşe kucak açması — ikisi birden bir şeyi söylüyor: bu sinema gerekli.

Bir Distribütör Sinyali

Heretic, filmin dünya satış haklarını Locarno öncesinde aldı. Bu bir distribütör haberinden fazlası: bağımsız auteur sinemasının finans döngüsünün işlediğini gösteren bir sinyal. Côté gibi bir yönetmen — mainstream'e uymayı hiç denememiş, bütçeleri küçük tutmayı bilinçli tercih etmiş biri — piyasa tarafından karşılanıyorsa, demek ki bu sinema türünün bir nefes alanı var.

Ağustos 5-15 arası Locarno'da ne göreceğimizi henüz bilmiyoruz. Ama Côté'nin Mira'sı — ölüm sunmayı bırakmak ya da sürdürmek arasında sıkışmış o kadın — bu festivalin en keskin soru işareti olabilir.

Locarno 79, 5-15 Ağustos 2026 tarihleri arasında İsviçre'de gerçekleşiyor.