Sinema
Minotaur'un Sahibi Sahneye Çıktı: Zvyagintsev'in Putin'e Açık Mektubu
Andrey Zvyagintsev, on yıllık sürgünün ardından Cannes'a Minotaur ile döndü; Büyük Ödül'ü alırken Putin'e doğrudan seslendi.
Andrey Zvyagintsev adını duyan herkes Leviathan'ı, Loveless'ı, Rusya devleti karşısında teslim olmayan o kasvetli, yorulmaz ahlaki bakışı hatırlar. Ama son on yıl film değil sürgün, kapalı kapılar ve bekleme üstüne geçti. 2026 Cannes'ı onun dönüş sahnesi oldu — Büyük Ödül kucağında, Putin'e karşı açık bir konuşmayla.
Chabrol'ü Alıp Rusya'ya Götürmek
Minotaur, 1969 tarihli Claude Chabrol filmi La Femme infidèle'den besleniyor. Chabrol'ün filmi, aldatılan bir kocayı soğukkanlı Fransız burjuvazisinin içinde inceliyordu. Zvyagintsev aynı iskeletle tamamen başka bir şey inşa etti: Taşra Rusyası, 2022. Gleb, çevresiyle zaten çatışma halinde olan bir şirket müdürü; karısının ihaneti ise üstüne kapanan ekonomik ve siyasi çöküşü daha da hızlandırıyor. Chabrol'ün soğuk labirentine Zvyagintsev savaşın dumanlı ufkunu ekledi.
Bu dramatik seçim önemsiz değil. Zvyagintsev, Rusya'nın tam ölçekli işgaline başladığı yılı arka plan olarak kullanmak yerine filmin zeminini o yıla yerleştiriyor. Gleb'in şirketi dar gelirken askerlik tebligatları komşu kapıları çalıyor; eşinin ihaneti ise bu kaosun içinde ayrı bir yıkım kuruyor. Özel olan kamusal olanı yutup bitiriyor ya da tam tersi — ikisi arasındaki sınırın zaten hiç olmadığını anlıyoruz.
Palme Kürsüsünde Bir Çığlık
Milyonlarca insan bu katliamın bitmesini istiyor. Buna yalnızca Rusya Federasyonu'nun cumhurbaşkanı karar verebilir.
Zvyagintsev kürsüye çıktığında salon dondu. Teşekkür konuşması yapmadı; Putin'e doğrudan, kişisel bir çağrıda bulundu. Bu an, Cannes'ın kendi tarihine not düştüğü o nadir anlardan biri olarak kalacak — bir sanatçının ödül kürsüsünü siyasi bir vicdana çevirdiği, sahneden dünyaya sızan kelimeler.
On Yıllık Aradan Sonra Neden Konuştu?
Bir yönetmenin yıllarca film yapamaması, yeteneğini değil, bulunduğu coğrafyanın koşullarını anlatır. Zvyagintsev Rusya'dan ayrıldı, çünkü Leviathan ve Loveless'tan sonra devlet finansmanına erişimi fiilen kapanmıştı. Minotaur bir Fransız-Letonya-Alman ortak yapımı ve tamamen Rusya dışında çekildi — yani Rus parası, Rus devlet onayı yok. Bu koşullarda film yapmak, hem lojistik hem varoluşsal bir direnişin ürünü. Minotaur'u izlerken perdeye değil, bu tarihe de bakıyoruz.